Fibro Centar Banja Luka
ŠTA JE FIBROSCAN ?
FibroScan® (tranzientna elastografija) je neinvazivna, brza i pouzdana metoda, nalik ultrazvuku, koja služi za otkrivanje ciroze jetre i isključivanja značajne fibroze. Drugim riječima, ovom apsolutno bezbjednom metodom se može steći uvid u stanje jetre, tj. uznapredovalosti njene bolesti, što je presudno u određivanju dalje terapije. Rezultati ove procedure se dostupni odmah. Za razliku od biopsije koja se standardno primjenjuje, nema bola niti rizika od krvarenja i drugih komplikacija.
FibroScan jetre je jednostavan, neinvazivan i precizan način utvrđivanja oštećenja jetrenog parenhima (stepen fibroze-ciroze), te utvrđivanja prisustva steatoze (masnoće) u jetrenom parenhimu. FibroScan jetre se podrazumjeva kao neizbježan dio svih dijagnostičkih i terapijskih protokola u: masne jetre – ultrazvučno potvrđenom, dijabetičara, pacijenata sa povišenim jetrenim enzimima (AST, ALT, GGT), bilirubinima, povišenim holesterolom, trigliceridima, pacijenata koji konzumiraju alkohol u većim količinama, pacijenata koji se liječe metotreksatom iz bilo kog razloga, hroničnim virusnim hepatitisima (B i C),.
Metoda je korisna i za sve bolesnike koji su na antivirusnoj terapiji kod kojih se učestalo prati regresija fibroze jetre. Ova metoda praćenja fibroze jetre se koristi i kod bolesnika s autoimunim bolestima jetre kao i kod toksičnog oštećenja jetre. Kontrole se rade shodno terapijskom učinku i preporukama.
Dijagnostička pouzdanost TE (FibroScan). Metoda je testirana na vrlo velikom broju ispitanika, a rezultati su evaluirani u više meta-analiza. Prema meta-analizi 50 studija (8.433 bolesnika) s različitim bolestima jetre AUROC iznosi 0,87- 0,98.
2. INDIKACIJE
– Masna jetra gde se upotrebom CAP programa određuje tačan procenat masnog tkiva u jetri. FibroScan® je jedina priznata metoda uz magnetnu rezonancu za neinvazivnu kvantifikaciju prisustva masti u jetri.
– Fibroza jetre radi utvrđivanja stadijuma i napredovanja bolesti kod alkoholne bolesti jetre, holestatske bolesti i prethodno dijagnostikovane autoimunske bolesti jetre.
– Dijabetičari – najnovije smjernice evropskih udruženja endokrinologa, da svi pacijenti sa dijabetesom moraju imati urađen Fibroscan jetre
– Povišene transaminase (jetreni enzimi)
– Povišene masnoće (holesterol, trigliceridi)
– Hronični virusni hepatitis radi izbora terapije i praćenja odgovora na primenu iste.
– Upotreba metotreksata
3. KONTRAINDIKACIJE
Apsolutnih kontraindikacija za pretragu TE-om nema, iako prisustvo ascitesa sprečava propagaciju valova i zato je puno pogrešnih rezultata.
4. ZAKLJUČAK
Biopsija jetre je invazivna metoda koja za sobom nosi određeni rizik komplikacija kao što su bol, krvarenje, infekcija. Uz to biopsijom se dobiva cilindar tkiva malih dimenzija (1/50000 parenhima jetre) koji ne mora nužno odražavati pravu sliku promjena u čitavoj jetri, posebno ako fibrozne promjene nisu uniformno raspoređene kroz jetreni parenhim.
Posljednjih 15 godina intenzivno se istražuju neinvazivne metode za detekciju i procjenu stepena fibroze jetre. Metoda koja se najviše koristi i koja je prihvaćena od stručnih društava kao standard među neinvazivnim metodama je tranzijetna elastografija (TE) poznata pod komercijalnim imenom FibroScan.
TE je metoda koja može u većini slučajeva zamijeniti biopsiju jetre u svrhu procjene značajne fibroze jetre, kao i ciroze. Kontrolisani atenuacijski parametar (engl. Controlled Attenuation Parameter, CAP), omogućava detekciju i stepenovanje steatoze jetre. Prema dostupnoj literaturi, CAP omogućuje detekciju i niskog stepena stetaoze jetre (< 10%). Istraživanja posljednjih godina upućuju na činjenicu da je CAP učinkovit u dijagnozi i kvantifikaciji steatoze jetre. Ono što je važno, primjena TE aparata koji imaju implemetiran CAP, omogućava istovremenu detekciju i fibroze i steatoze jetre.
Mjerenja koja se obavljaju pomoću TE obuhvaćaju otprilike veličinu cilindra od 4 cm u dužini i 1 cm u širini odnosno volumen jetre dobijen sa TE je 100-200 puta veći od onoga dobijenog biopsijom, stoga je značajno reprezentativniji od cilindra dobijenog biopsijom i teoretski smanjuje mogućnost pogreške. TE je neinvazivna, bezbolna i kratkotrajna metoda koju možemo ponavljati neograničen broj puta i ekonomski je isplativija od biopsije. Rezultati pretrage za razliku od biopsije jetre dostupni su odmah.
Unazad godinu dana je u laboratorijama RS prisutan i FIB-4 indeks koji je indikator za rizične grupe. Naime pacijenti na laboratorijskim nalazima dobijaju preporuke da li spadaju u rizičnu grupu ili ne tj. da li trebaju uradifi FibroScan ili ne.
Ukoliko je FIB-4 indeks veći od 1.3 preporuke su da se uradi FibroScan.
izvor : novosti.plus
