U Srpskoj 2.207 beba rođeno vantjelesnom oplodnjom
PREMA podacima Fonda zdravstvenog osiguranja RS, u toku 2024. odobreno je ukupno 495 zahteva za biomedicinski potpomognutu oplodnju, za šta je izdvojeno 2,6 miliona KM, a najveći broj zahtjeva imali su Banjaluka, Bijeljina, Istočno Novo Sarajevo, Prijedor, Prnjavor, Rogatica i Foča.
Fond u celosti finansira tri postupka vantjelesne oplodnje (VTO) ženama do 40 godina starosti, a ženama od navršenih 40 do 42. godine Fond finansira 50 odsto troškova. Ženama starijim od 42 godine, ukoliko rode dijete postupkom VTO, FZO u potpunosti refundira troškove.
– Postupak vantjelesne oplodnje se radi u jedinoj ugovorenoj zdravstvenoj ustanovi u Srpskoj, u banjalučkoj klinici, a ukoliko se ta procedura ne može sprovesti u toj klinici koja ima ugovor sa FZO, parovi mogu da to urade u inostranstvu, a Fond im potom refundira troškove. Cijena postupka vantelesne oplodnje koju finansira FZO RS iznosi oko 5.500 KM i obuhvata kompletan postupak, dijagnostiku i terapiju – kazali su iz FZO.
Prema dostupnim podacima, do sada je u Srpskoj, zahvaljujući VTO, rođeno 2.207 beba. To je, kako kažu u banjalučkoj klinici, dovoljno djece da se popuni 88 školskih odeljenja po 25 učenika, odnosno više od dve osnovne škole sa po četiri odjeljenja u svakom razredu od 1. do 8. razreda.
– Kada kažemo da je zahvaljujući vantjelesnoj oplodnji u Srpskoj rođeno oko 2.200 beba, govorimo o hiljadama snova koji su postali stvarnost. To je dovoljno djece da ispune više od dve osnovne škole sa po četiri odeljenja u svakom razredu – generacije koje nikada ne bi postojale bez pomoći medicine – objašnjava prof. dr Sanja Sibinčić, direktorka banjalučke klinike, članica grupacije “Pronatal”.
Irinu dobili iz trećeg puta
– SUPRUG i ja smo bili u braku bez dece 15 godina, a našu Irinu smo dobili iz trećeg postupka VTO. Na moju sreću, Grad Banjaluka je pomjerio granicu za finansiranje VTO do 45 godina i ja sam učestvovala na tom konkursu i dobili smo Irinu – kaže Branka Aničić, koja je postala majka u 43 godini života.
Psiholog Aleksandra Martinović ističe da je vantjelesna oplodnja složen i zahtevan proces, koji pogađa i osjećaj lične vrijednosti i mentalno zdravlje.
– Danas je put ka roditeljstvu za mnoge mlade ljude težak i često usamljen i zbog finansijskog pritiska koji neretko moraju snositi sami. Svakim vidom pomoći parovi ne dobijaju samo medicinsku nadu, već i psihološku potvrdu da nisu sami u tom procesu – kazala je Martinovićeva.
Kako bi se podržao što veći broj parova da se ostvare kao roditelji, Grad Banjaluka je raspisao Javni konkurs za dodjelu novčane pomoći za sufinansiranje troškova jednog postupka biomedicinski potpomognute oplodnje, a prijave su otvorene do 7. jula ove godine. Pravo na prijavu imaju žene do 45 godina, što je, kako kaže Dajana Kuzmanović, predsednik Udruženja porodica sa problemom steriliteta “Roda”, veliki napredak.
– Na našu inicijativu je Pravilnik o sufinasiranju izmenjen, čime su mnogi parovi koji to prije nisu mogli, dobili mogućnost da konkurišu za sredstva – kazala je Dajana i istakla da je potrebno raditi na tome da se na republičkom nivou broj postupaka poveća.
