Saudijac kupuje kompanije po SAD-u i aerodrome po Evropi: Šta je u pozadini?
Vijest o akviziciji američkog izdavača video-igara Electronic Arts za 55 milijardi dolara samo je najnoviji podsjetnik na sve snažniju ulogu Public Investment Funda (PIF) Saudijske Arabije na svjetskoj investicionoj mapi.
PIF je osnovan 1971. godine, ali je tek dolaskom prijestolonasljednika Mohameda bin Salmana postao ključni instrument ambiciozne strategije „Vision 2030“ – plana transformacije saudijske ekonomije i smanjenja zavisnosti od nafte.
Fond danas upravlja imovinom vrijednom preko 900 milijardi američkih dolara, što ga svrstava među najveće državne investicione fondove na svijetu. Cilj je da do kraja decenije pređe prag od jednog biliona dolara.
Domaći prioriteti i „gigaprojekti“
Unutar Saudijske Arabije, PIF je glavni finansijer megaprojekata koji bi trebalo da redefinišu sliku kraljevine. Najpoznatiji među njima je NEOM, futuristički grad u izgradnji, vrijedan stotine milijardi dolara.
Tu su i projekti Red Sea Global, Qiddiya, te razvoj istorijske regije Diriyah i Al-Ule. Fond ulaže i u vojne industrije, digitalnu infrastrukturu i turizam, gradeći temelje za nove izvore prihoda i zapošljavanja.
Globalne ambicije
PIF se posljednjih godina pozicionirao i kao agresivan investitor na međunarodnim tržištima. Portfelj uključuje značajne udjele u kompanijama poput Uber Technologies, proizvođača električnih vozila Lucid Motors, britanskog čip dizajnera Arm, kao i gejming kompanija putem svoje podružnice Savvy Games Group.
Ulaganja su usmjerena na sektore visokih tehnologija, sporta i zabave, kao i na finansijske institucije kroz partnerstva sa svjetskim bankama poput Goldman Sachsa.
U Evropi, PIF se upisao među akcionare ključne infrastrukture i luksuznih brendova. Drži 15 odsto udjela u holding kompaniji Heathrow Airport, jednom od najvažnijih aerodromskih čvorišta na kontinentu, te 40 odsto Selfridges Group, lanca luksuznih robnih kuća u Velikoj Britaniji, Irskoj i Nizozemskoj.
U Parizu je nedavno otvorio i sopstveni ured, a cilj je da do 2030. vrijednost evropskog portfelja udvostruči na oko 170 milijardi dolara.
Ciljevi i kritike
Mandat PIF-a je dvostruk: s jedne strane obezbijediti stabilne prinose i dugoročnu finansijsku održivost, a s druge ubrzati transformaciju saudijske ekonomije. Međutim, fond se suočava i sa kritikama.
Organizacije za ljudska prava i dio zapadnih političara njegove aktivnosti u sportu i zabavi povezuju sa „sportswashingom“ – pokušajem popravljanja međunarodnog imidža zemlje. Analitičari upozoravaju i na rizike netransparentnosti i velike troškove megaprojekata koji opterećuju saudijske finansije.
Uprkos kritikama, PIF je u nepune dvije decenije prerastao u jedan od najuticajnijih svjetskih fondova. Njegovi potezi mijenjaju ravnoteže na tržištima, oblikuju industrije i otvaraju pitanje koliko daleko Saudijska Arabija može ići u svojoj namjeri da postane globalni investicioni centar.
Akvizicija Electronic Artsa još jednom je pokazala da PIF više nije samo posmatrač, već aktivni igrač čiji potezi odjekuju daleko izvan Bliskog istoka, prenosi Biznisinfo.
izvor : Nezavisne
