Rimljani su je otkrili pre mnogo vekova a i dalje je među najposećenijima u Srbiji: Priča ove banje fascinira
Nije tajna da se širom Srbije nalazi mnoštvo banja, kao i da su još Rimljani i drugi narodi, koji su na tlu naše zemlje u davna vremena obitavali, odlično znali da iskoriste potencijal lekovitih voda.
Među mnogima od njih ističe se jedna, koja je ne samo uvrštena među najstarija lečilišta kojima se Srbija može podičiti, već je 2006. godine uvrštena među one destinacije, koje se smatraju najatraktivnijima u našoj zemlji.
Zapravo je te godine Sokobanja Strategijom Vlade Srbije proglašena banjom, koja ima najviše turističkih potencijala.
Mnogo je toga učinjeno za razvoj ovog lečilišta u kasnijem periodu, što je doprinelo tome da upravo Sokobanja danas bude i jedna od najposećenijih u celoj Srbiji.
Lečilište iz doba neolita
O tome da su ljudi još u periodu neolita područje, na kome se Sokobanja nalazi, naseeljavali i danas svedoče dva lokaliteta, Trebič i Popovica.
Mnogi putopisci su zabeležili postojanje ne samo Sokograda, koji je i jedna od poznatijih turističkih atrakcija u okolini Sokobanje, već i lečilišta.
Najverovatnije je da su Rimljani tu podigli kupatilo, kako je u svojim putopisima zabeležio Feliks Kanic.
Kasnije su tim područjem vladale i osmanske snage.
Upravo iz tog perioda i datira sokobanjski Amam, koji su Osmanlije podigle na izvoru koji je i najpoznatiji u ovoj banji. U nekoliko navrata je čuveni srpski junak, hajduk Veljko Petrović uspevao da oslobodi Sokobanju od osmanskih snaga. Doduše, tek 1833. godine je ovo područje zvanično i oslobođeno od viševekovne osmanske vlasti, posle čega i počinje značajniji razvoj lečilišta.
Kneževe zasluge
Koliko je sprski knjaz Miloš Obrenović imao uticaja i na razvoj banja u Srbiji, jasno pokazuje i to što je nakon oslobođenja izdao naredbu da turski Amam u Sokobanji bude obnovljen.
O tom, za istoriju i razvoj Sokobanje izuzetno značajnom događaju, svedoči i danas kada, koja je još u to doba bila izgrađena upravo za kneza Miloša.
Mnogi viđeni ljudi su rado posećivali Sokobanju. Iako se srpski komediograf Branislav Nušić, koji se i smatra tvorcem, sada već čuvene krilatice „Sokobanja, Soko grad, dođeš star, odeš mlad“ najčešće pominje kao redovni posetilac ovog lečilišta, tu su u svoje vreme dolazili i Meša Selimović i Ivo Abdrić, kao i Isidora Sekulić, zatim Josif Pančić, Jonav Cvijić, Žanka Stokić i drugi.
Zanimljivo je pomenuti i da je 1906. u Sokobanji svoju dušu ispustio i srpski pisac, Stevan Sremac.
izvor : ( Ona.rs „Zvanična prezentacija Opštine Sokobanja“ )
