Pronađen dokument: Coca-Cola možda nastala u Firenci?

U arhivi apoteke dominikanskog samostana San Marko u Firenci pronađen je više od jednog vijeka star dokument koji otvara neobičnu mogućnost – da su sastojci kasnije korišteni za nastanak „Coca-Cole“ mnogo ranije bili spojeni upravo u Italiji.

Naizgled nevažan, požutjeli reklamni letak pronađen je u dugo zapuštenoj arhivi samostanske apoteke, a njegov sadržaj privukao je pažnju zbog upečatljive sličnosti sa recepturom koja je prethodila nastanku jednog od najpoznatijih bezalkoholnih pića na svijetu.

Italijanski nedjeljnik „Toscana Oggi“ objavio je da su pripadnici dominikanskog reda sredinom 19. vijeka štampali reklamu za „okrepljujući eliksir od listova bolivijske koke i oraha kole“.

Isti sastojci korišteni nekoliko godina kasnije

Posebno je zanimljivo što se radi o istim osnovnim sastojcima koje je američki farmaceut Džon Stit Pemberton nekoliko godina kasnije koristio za svoj napitak „French Wine Coca“, odnosno francusko vino sa kokom.

Taj ljekoviti preparat kasnije je poslužio kao osnova za piće koje je 1886. godine preraslo u ono što danas poznajemo kao „Coca-Colu“.

Ipak, ne postoje dokumenti koji bi direktno potvrdili da je Pemberton znao za firentinski eliksir ili da je od dominikanskih fratara preuzeo ideju. Uprkos tome, podudarnost sastojaka i njihove namjene ocijenjena je kao veoma upečatljiva.

Letak pronađen tokom sređivanja arhive

Dokument je pronašao sveštenik Manuel Ruso, starješina samostana San Marko, dok je sređivao arhivu drevne apoteke.

U pronađenom dokumentu proizvod je opisan kao „okrepljujući vinski eliksir“, odnosno tonik namijenjen ublažavanju fizičkog i mentalnog umora.

Prema tadašnjoj reklami, napitak je navodno pomagao kod glavobolje i staračke slabosti, a preporučivan je i za oporavak nakon velikih fizičkih napora.

Recept sadržavao listove koke i orahe kole

Najviše pažnje ipak privukao je precizno naveden sastav eliksira. Prema dokumentu, za njegovu pripremu korišteno je 30 grama oraha kole i deset grama bolivijskih listova koke, koji su bili potopljeni u litar miješanog alkohola.

Upravo su koka i kola kasnije postale sastojci po kojima je „Coca-Cola“ dobila ime.

Italijanski list navodi da su ove biljke najvjerovatnije dospjele u Italiju zahvaljujući misionarima koji su u to vrijeme boravili u Latinskoj Americi i Africi.

Nema dokaza, ali podudarnost izaziva pažnju

Otkriće za sada ne mijenja zvaničnu istoriju „Coca-Cole“, prema kojoj je napitak nastao u Sjedinjenim Američkim Državama zahvaljujući Pembertonu.

Ipak, pronađeni letak pokazuje da je kombinacija listova koke i oraha kole u ljekovitom i okrepljujućem napitku postojala u Firenci prije nego što je američki farmaceut predstavio vlastitu recepturu.

Zbog toga dokument ne dokazuje da je „Coca-Cola“ nastala u Italiji, ali otvara prostor za novu raspravu o tome da li je ideja o ovom spoju možda imala evropskog prethodnika.

Izvor: Toscana Oggi/Tanjug