Koje su stvarno najbogatije zemlje svijeta: Zavisi šta mjerimo !
Zemlje engleskog govornog područja prevode prosječan BDP po glavi stanovnika u visoko medijalno bogatstvo kroz vlasništvo nad nekretninama i jake penzione sisteme.
Stvaranje nacionalnog bogatstva i njegova raspodjela među građanima su dva potpuno različita ekonomska izazova.
Kada se govori o najbogatijim državama obično se radi koristeći isključivo BDP po glavi stanovnika. Zbog toga su male države i globalni gradovi-države dominirali na vrhu liste.
Uvođenjem dohotka po glavi stanovnika i medijalnog bogatstva po odrasloj osobi, slika postaje nijansiranija. Pokazuje se da mjesto gdje se novac proizvodi nije uvijek i mjesto gdje se on akumulira.
Podaci koje je objavio Visualcapitalist.com dolaze iz izvora: Međunarodni monetarni fond, Svjetska banka i UBS Global Wealth Report 2024.
Poređenjem BDP-a po glavi za 2025, GNI (bruto nacionalnog dohotka) po glavi za 2024. i medijalnog bogatstva odraslih za 2024. godinu, nastaju tri veoma različite liste “najbogatijih zemalja”.
Male, ali moćne ekonomije predvode rangiranje BDP-a po glavi stanovnika.
Luksemburg, Irska i Švajcarska proizvode više od 100.000 dolara BDP-a po stanovniku — što je više nego dvostruko u odnosu na prosjek OECD-a.
Rang BDP po glavi stanovnika (USD, 2025)
1. Luksemburg 140,9 hiljada dolara
2. Irska 108,9 hiljada dolara
3. Švajcarska 104,9 hiljada dolara
4. Singapur 92,9 hiljada dolara
5. Island 90,3 hiljada dolara
Međutim, njihov uspjeh ne odražava uvijek širu ekonomsku sliku – često je potaknut finansijskim centrima i poreznim politikama pogodnim za korporativna sjedišta.
BDP kao naslovna brojka može biti obmanjujuća: otprilike polovina radne snage Luksemburga živi preko granice, dok Irska bilježi napuhane brojke zbog premještanja korporativnih profita.
Island, Singapur i Norveška takođe su među vodećim zemljama po BDP-u po glavi, što pokazuje kako specijalizovane niše – od turizma i logistike do nafte – mogu značajno povećati nacionalni output po osobi.
Dohodak po glavi stanovnika nasuprot medijalnom bogatstvu
Kada se fokus pomjeri na bruto nacionalni dohodak po glavi stanovnika, pažnja prelazi na izvoznike energije i globalne finansijske centre.
Rang GNI po glavi stanovnika (USD, 2024)
1. Bermuda 140,3 hiljade dolara
2. Norveška 98,3 hiljade dolara
3. Švajcarska 95,9 hiljada dolara
4. Luksemburg 91,5 hiljada dolara
5. SAD 83,7 hiljada dolara
Bermuda, Norveška i Švajcarska se nalaze blizu ili prelaze prag od 100.000 dolara zahvaljujući nafti i gasu ili finansijskim uslugama.
Ali kada se razmatra medijalno bogatstvo po odrasloj osobi, Australija, Belgija i Hong Kong izlaze na vrh.
Rang Medijalno bogatstvo po odrasloj osobi (USD, 2024)
1. Luksemburg 395,3 hiljade dolara
2. Australija 268,4 hiljade dolara
3. Belgija 253,5 hiljade dolara
4. Hong Kong 222,0 hiljade dolara
5. Danska 216,1 hiljade dolara
Napomena: Kako navodi UBS, medijalno bogatstvo predstavlja tačku gdje je polovina stanovništva bogatija, a druga polovina siromašnija. Moguće je da niko u zemlji konkretno ne posjeduje navedeni iznos bogatstva.
U Australiji, decenije obaveznog superannuation fonda doprinijele su dubokim penzionim uštedama, dok Belgija ima visok stepen vlasništva nad nekretninama i izdašnu socijalnu zaštitu.
Nasuprot tome, Katar se spušta na 22. mjesto po bogatstvu, uprkos 10. mjestu po BDP-u, što pokazuje da je prosperitet neravnomjerno raspoređen.
Zemlje „starog novca“ i dalje dominiraju u ličnim bogatstvima
Evropa zauzima 15 od 25 prvih mjesta po medijalnom bogatstvu, što potvrđuje dugoročnu prednost zrelih tržišta kapitala, univerzalne zdravstvene zaštite i socijalnih transfera koji postepeno povećavaju neto vrijednost.
Sjeverna Amerika je zastupljena sa dvije zemlje – SAD i Kanadom, dok su azijske zemlje prisutne kroz trgovačke centre (Hong Kong, Singapur) i napredne proizvođače (Japan, Južna Koreja, Tajvan).
Ipak, dinamični novajlije brzo napreduju: Novi Zeland je ispred Francuske i po GNI-ju i po medijalnom bogatstvu, a startap ekonomija Izraela gura ovu zemlju iznad Italije u dvije od tri kategorije.
Različite rang-liste pokazuju da način na koji mjerimo „najbogatije“ drastično utiče na to ko je na vrhu.
Razlika između BDP-a, GNI i medijalnog bogatstva
Evo šta mjeri svaki od ovih pokazatelja:
BDP po glavi stanovnika: odražava ukupnu ekonomsku aktivnost u zemlji tokom jedne godine, podijeljenu sa brojem stanovnika.
GNI po glavi stanovnika: prikazuje prosječan dohodak koji su ostvarili rezidenti zemlje, bez obzira na to gdje je novac zarađen (uključuje doznake iz inostranstva).
Medijalno bogatstvo po odrasloj osobi (UBS): odražava neto vrijednost po odrasloj osobi (sva imovina i investicije umanjeni za dugove), nakupljena kroz vrijeme, a ne u jednoj godini.
Dakle:
BDP po glavi mjeri koliko ekonomija proizvede godišnje po osobi.
GNI po glavi pokazuje koliko su rezidenti zaista zaradili, uključujući dohotke iz inostranstva.
Medijalno bogatstvo po odrasloj osobi prikazuje koliko je prosječan građanin uštedio i izgradio bogatstvo tokom života, prenosi Bankar.
izvor : Nezavisne
