Dan bez automobila: Azot-dioksida u vazduhu Banjaluke skoro četiri puta manje !
Na Dan bez automobila koncentracija azot-dioksida (NO₂) u centru Banjaluke pala je za 74 odsto u odnosu na dan ranije, kada je saobraćaj tekao normalno. Pokazala su to mjerenja Grada Banjaluka obavljena 19. i 20. septembra 2026. godine.
Povodom Evropske sedmice mobilnosti, Ulica dr Mladena Stojanovića je 20. septembra od 16 do 20 časova bila zatvorena za saobraćaj, na potezu od Ulice Trive Amelice do Ulice olimpijskih pobjednika. Na tom dijelu ulice održana je i biciklistička trka.
Kvalitet vazduha mjerila je mobilna stanica u parku „Dr Mladen Stojanović“, a upoređene su srednje izmjerene vrijednosti za dan sa saobraćajem (19. septembar) i dan bez automobila (20. septembar).
Rezultati mjerenja
Na dan bez automobila koncentracije svih praćenih zagađujućih materija bile su niže nego dan ranije. Najviše su opali azotni oksidi i benzen, kojima je saobraćaj glavni izvor, a čađ je pala za trećinu.
Izvor: Grad Banjaluka, mjerenje mobilnom stanicom u parku „Dr Mladen Stojanović“, 19. i 20. 9. 2026.
Pad sitnih čestica PM2.5 i PM10 bio je manji, od 15 do 20 odsto, jer na njih utiču i drugi izvori, a ne samo izduvni gasovi.
Šta svako od nas može uraditi
Rezultati pokazuju da su naše svakodnevne odluke presudne za vazduh koji dišemo.
Fondacija „Prodiši“ poziva građane na tri koraka:
1. Ostavite automobil kod kuće kad god možete. Kraće relacije pređite pješke ili biciklom, a za duže koristite javni prevoz.
2. Ne uklanjajte DPF filter, EGR ventil i AdBlue sistem. Na uvezenim dizel vozilima (Euro 5 i 6) ovi sistemi se masovno uklanjaju ili softverski isključuju. Takvo vozilo tada zagađuje kao auto staro 30 godina.
3. Pri kupovini polovnog dizela provjerite da li su ovi sistemi ugrađeni i ispravni.
Svaki od ovih sistema ima svoju ulogu. DPF filter zadržava čađ i sitne čestice PM2.5. EGR ventil smanjuje nastajanje azotnih oksida u motoru, a AdBlue ih hemijski uklanja iz izduvnih gasova. Upravo su azotni oksidi i čađ među zagađujućim materijama koje su na Dan bez automobila najviše opale.
„Kad se automobili sklone samo na nekoliko sati, vazduh u centru grada odmah je čistiji. Ne možemo svi svaki dan ostaviti auto, ali svako može više pješačiti, voziti bicikl i održavati ispravnim ekološke sisteme na svom vozilu“, izjavila je Maja Popović, direktorica Fondacije.
izvor : Banjaluka.com
