Ovo su deset najvećih stranih investitora na svijetu !

Multinacionalne kompanije su tokom 2025. godine najavile više od 1,3 biliona dolara novih stranih investicija, što je 2,2 odsto više nego godinu ranije. Najveća najavljena ulaganja obuhvatila su fabrike poluprovodnika, data centre, energetske projekte i drugu veliku infrastrukturu.

Ova vizualizacija prikazuje deset najvećih stranih investitora u 2025. godini, na osnovu najavljenih ulaganja iz izvještaja „The fDi Report 2026“. Obuhvaćene su isključivo najave grinfild stranih direktnih investicija (SDI), odnosno ulaganja u izgradnju novih kapaciteta, dok su spajanja i preuzimanja kompanija, kao i međukompanijski zajmovi, isključeni.

Zašto je TSMC uložio 100 milijardi dolara u Arizonu

Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC), najveći svjetski proizvođač poluprovodnika, zauzeo je prvo mjesto nakon što je 2025. godine najavio dodatno ulaganje od 100 milijardi dolara u svoje poslovanje u Arizoni.

TSMC je ujedno i najveća kompanija izvan SAD po tržišnoj kapitalizaciji. Uz rekordnu dobit i rastuću tražnju za svojim čipovima, kompanija je planirala da ovim ulaganjem ubrza proizvodnju u pogonima na području Feniksa. Očekuje se da će proširenje omogućiti otvaranje više od 18.000 radnih mjesta.

Tabela prikazuje deset najvećih stranih investitora na svijetu u 2025. godini prema najavljenim kapitalnim ulaganjima.

TSMC je 2020. godine prvi put najavio ulaganje od približno 12 milijardi dolara u otvaranje fabrike poluprovodnika u Arizoni. Ovi pogoni, poznati kao „fabovi“, osmišljeni su kako bi se smanjili rizici u lancu snabdijevanja poluprovodnicima premještanjem dijela proizvodnje sa Tajvana.

Kompanija je narednih godina postepeno povećavala ulaganja, uporedo sa rastom tenzija između SAD i Kine, posebno u oblasti napredne tehnologije čipova. U okviru sporazuma sa američkom vladom iz 2024. godine, TSMC planira da u Arizoni proizvodi neke od svojih najnaprednijih čipova.

Uprkos izazovima sa radnom snagom i višim troškovima, TSMC je nastavio da povećava ulaganja u Arizoni. Nakon dodatnih najava iz 2026. godine, ukupna grinfild ulaganja kompanije u toj saveznoj državi dostigla su 265 milijardi dolara, što predstavlja najveću stranu investiciju u istoriji SAD.

Snažan priliv tehnološkog kapitala

TSMC je bio daleko ispred ostalih, ali su tehnološke kompanije dominirale i ukupnom rang-listom, zauzevši pet od deset vodećih pozicija.

ByteDance, kineska matična kompanija TikToka, zauzeo je drugo mjesto sa 45,1 milijardom dolara najavljenih ulaganja. Gotovo 40 milijardi dolara od tog iznosa odnosi se na planove za izgradnju velikog data centra u Brazilu, projekta za koji se očekuje da će otvoriti približno 5.000 radnih mjesta.

Velike tehnološke kompanije, uključujući Alphabet sa 25,1 milijardom dolara i Microsoft sa 17,7 milijardi dolara, takođe su najavile značajna strana ulaganja. Google, koji posluje u okviru Alphabeta, najavio je, na primjer, više od pet milijardi dolara ulaganja u veliki kompleks data centara u Belgiji, kako bi odgovorio na rastuću tražnju za uslugama Google Cloud.

I kompanije iz drugih sektora žele dio tržišta

Digitalna infrastruktura oblikovala je investicione prioritete i kompanija izvan tehnološkog sektora, naročito u Evropi.

Državna investiciona kompanija MGX Fund Management iz Ujedinjenih Arapskih Emirata, na primjer, snažno je usmjerena na ulaganja u tehnologije vještačke inteligencije širom svijeta. Kompanija je najavila oko 43,4 milijarde dolara ulaganja, uključujući veliki projekat data centra u Francuskoj, čiji je cilj izgradnja jednog od najvećih kompleksa te vrste u Evropi.

Kanadska kompanija Brookfield Asset Management takođe se usmjerila na evropsko tržište infrastrukture za vještačku inteligenciju i digitalnih tehnologija. Brookfield je tokom 2025. godine najavio oko 28,2 milijarde dolara grinfild stranih direktnih investicija, prvenstveno za projekte u Francuskoj i Švedskoj. Očekuje se da će najavljena ulaganja omogućiti otvaranje približno 4.800 radnih mjesta.

izvor : Bankar.me